خیانت در امانت و مجازات آن در قانون
اگر اموالی به عنوان امانت به شخصی واگذار شده باشد. او این اموال را با قصد ضرر، استعمال، تصاحب و یا تلف و مفقود نماید، مرتکب خیانت در امانت، شده است.
خیانت در امانت از طریق سوء استفاده از سفید امضا و سفید مهر و خیانت در امانت از طریق سوء استفاده از ضعف نفس اشخاص از مهمترین انواع خیانت در امانت هستند.(محمدعلی قاسمی وکیل تهران)
ماده 673 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده)
هر کس از سفید مُهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده است. یا به هر طریق به دست آورده سوء استفاده نماید به شش ماه تا یک سال و شش ماه حبس محکوم خواهد شد.
نکات تفسیری دکترین ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
- رفتار فیزیکی این جرم، سوء استفاده است. به صورت فعل مادی مثبت محقق می شود مانند آنکه در کاغذی که سفید مهر یا سفید امضاست، چیزی نوشته شود.
- منظور از «سوء استفاده» در ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، آن است. دارنده سفید مهر یا سفید امضا، چیزی در آن بنویسد که که مورد توافق آنها نبوده است. پر واضح است که امضا یا مهر در ورقه باید قبل از درج مطالب در سند، به منظور تایید بعدی آنها به عمل آمده باشد.
- بنابراین اگر در سفید مهر یا سفید امضا چیزی نوشته شده باشد. آن نوشته را تغییر دهند یا چیزی به آن اضافه کنند از شمول ماده ۶۷۳ خارج و عنوان جعل پیدا می کند.
عنصر معنوی این جرم
- شامل سوء نیت عام و همچنین «قصد اضرار به دیگری» به عنوان سوء نیت خاص است. که با توجه به اطلاق ماده، ضرر هر شخص ذی نفعی برای تحقق جرم کفایت می کند.
- این جرم واجد حیثیت عمومی است. با گذشت شاکی، تعقیب متهم و اجرای مجازات موقوف نخواهد شد. همچنین جرم موضوع این ماده، اگر چه در مبحث خیانت در امانت بیان شده است. اما احکام خاص خیانت در امانت در مورد آن اعمال نمی شود. مثلا قرار تامین بازداشت موقت در جرم موضوع ماده ۶۷۳ الزامی نیست و تعلیق مجازات در آن امکان دارد.
ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی(تعزیرات) (اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳):
- هر گاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشتههایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن. به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هر کار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده بنا بر این بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد. شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از سه ماه تا یک سال و نیم سال محکوم خواهد شد.
- منظور از «نوشته» در ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی(تعزیرات)، به قرینه مثالهای بیان شده، نوشتههایی است که اثر مالی بر آن مترتب شده است و وسیله تحصیل مال قرار گرفته است؛ بنابراین نوشتههای عادی مثل نامه، مشمول این ماده نیست. همچنین عنصر معنوی این جرم، سوءنیت عام است و «قصد اضرار به غیر» به عنوان سوءنیت خاص مطرح میشود،بنابراین اگر به عنوان مثال امین، قصد احقاق حق خود (نه ورود ضرر به مالک مال را) داشته باشد، مرتکب جرم خیانت در امانت نشده است.
به نظر برخی، اقدام به شروع به جرم خیانت در امانت امکانپذیر نیست و تنها در صورتی که عملیات و اقداماتی که در راستای ارتکاب جرم صورت گرفته است، جرم مستقلی باشد، قابل مجازات خواهد بود، استدلال این دسته برای این ادعا، استناد به اصل قانونی بودن جرم و مجازات است که چنین تصریحی در مورد جرم خیانت در امانت برخلاف جرمی مثل کلاهبرداری وجود ندارد.
مواد قانون مهریه در قانون مدنی
مجازات جرم خیانت در امانت و میزان حکم آن
بازدیدها: 2
